ไม่มีเงินก้อนประกันตัวทำอย่างไร? เจาะลึก "ประกันภัยอิสรภาพ" ราคาเท่าไหร่

 

เมื่อบุคคลถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิดทางอาญาและถูกควบคุมตัว สิ่งแรกที่ญาติหรือผู้ต้องหาต้องการคือ "อิสรภาพ" ชั่วคราวเพื่อออกมาต่อสู้คดี แต่ปัญหาที่พบบ่อยคือการขาดแคลนเงินสดหรือหลักทรัพย์ (เช่น โฉนดที่ดิน) ที่มีมูลค่าสูงพอจะนำมาวางเป็นหลักประกันต่อศาล ปัจจุบันกฎหมายจึงเปิดช่องให้สามารถใช้ "กรมธรรม์ประกันภัยอิสรภาพ" แทนหลักทรัพย์ได้ บทความนี้จะพาทุกท่านไปเจาะลึกข้อกฎหมาย อัตราค่าเบี้ยประกัน และเงื่อนไขการซื้อประกันภัยประเภทนี้เพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจครับ

1. การประกันตัวและการใช้ประกันภัยอิสรภาพตามกฎหมาย

ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิ.อ.) มาตรา 106 และ มาตรา 108 บัญญัติให้ผู้ต้องหาหรือจำเลยมีสิทธิยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราว (ประกันตัว) ได้ โดยศาลจะพิจารณาจากความหนักเบาของข้อหาและพฤติการณ์แห่งคดี

ทั้งนี้ ป.วิ.อ. มาตรา 114 กำหนดว่า เมื่อศาลจะปล่อยชั่วคราวโดยให้มีหลักประกัน ผู้ร้องขอต้องจัดหาหลักประกันมาวาง ซึ่งหลักประกันมี 3 ชนิด คือ เงินสด หลักทรัพย์อื่น หรือบุคคล ในกรณีนี้ "กรมธรรม์ประกันภัยอิสรภาพ" ซึ่งออกโดยบริษัทประกันภัยที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงาน คปภ. ถือเป็น "หลักทรัพย์อื่น" ที่สำนักงานศาลยุติธรรมรับรองและสามารถนำมาใช้วางเป็นหลักประกันต่อศาลได้ตามกฎหมาย

2. บริษัทประกันภัยขาย "ประกันอิสรภาพ" อย่างไร?

บริษัทประกันภัยจะแบ่งรูปแบบการขายกรมธรรม์ออกเป็น 2 ประเภทหลัก เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ของผู้เอาประกัน ดังนี้:

• แบบที่ 1: กรมธรรม์ประกันภัยอิสรภาพก่อนกระทำความผิด: เป็นการซื้อประกันเผื่อไว้ล่วงหน้า (คล้ายประกันรถยนต์) เหมาะสำหรับบุคคลที่มีความเสี่ยงจะถูกดำเนินคดีอาญาจากอุบัติเหตุ เช่น ผู้ขับขี่รถยนต์ หรือผู้ประกอบวิชาชีพที่มีความเสี่ยง

• แบบที่ 2: กรมธรรม์ประกันภัยอิสรภาพหลังกระทำความผิด: เป็นกรณีที่บุคคลถูกแจ้งข้อกล่าวหา จับกุม หรือตกเป็นจำเลยในศาลแล้ว และญาติมาติดต่อซื้อเพื่อนำกรมธรรม์ไปยื่นขอประกันตัวทันที รูปแบบนี้เป็นที่นิยมและพบได้บ่อยที่สุด

เงื่อนไขการซื้อที่ต้องรู้: บริษัทประกันไม่ได้ขายกรมธรรม์ให้ทุกคนเสมอไป บริษัทย่อมประเมินความเสี่ยงในการหลบหนีของผู้ต้องหาเช่นกัน โดยทั่วไปผู้ซื้อจะต้องแสดงเอกสารแสดงรายได้ และที่สำคัญคือต้องมี "บุคคลค้ำประกัน" (ผู้ที่มีรายได้หรือความน่าเชื่อถือ) มาร่วมเซ็นค้ำประกันต่อบริษัทด้วย

3. อัตราค่าเบี้ยประกันอิสรภาพ ราคาเท่าไหร่?

ค่าเบี้ยประกันอิสรภาพไม่ใช่ "เงินมัดจำ" แต่เป็น "ค่าซื้อความคุ้มครอง" (จ่ายทิ้ง) เหมือนการซื้อประกันทั่วไป โดยอัตราเบี้ยจะถูกควบคุมมาตรฐานไว้ ดังนี้:

• กรณีซื้อก่อนกระทำความผิด: อัตราเบี้ยประกันขั้นต่ำ 0.5% ถึงขั้นสูง 1% ของวงเงินประกัน (ตัวอย่าง: วงเงินประกัน 100,000 บาท จ่ายเบี้ยเพียง 500 - 1,000 บาท)

• กรณีซื้อหลังกระทำความผิด: อัตราเบี้ยประกันขั้นต่ำ 5% ถึงขั้นสูง 20% ของวงเงินประกัน ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของฐานความผิดและชั้นศาล (ตัวอย่าง: ศาลตีราคาประกัน 100,000 บาท ผู้เอาประกันต้องจ่ายเบี้ยให้บริษัทประมาณ 5,000 - 20,000 บาท)

ส่วนลดเพิ่มเติม:

• หากผู้เอาประกันมีบุคคลค้ำประกันที่น่าเชื่อถือตามเงื่อนไขบริษัท จะได้รับส่วนลดเบี้ยประกัน 10%

• หากผู้เอาประกันนำหลักทรัพย์บางส่วน (ที่มูลค่าไม่พอประกันตัวเต็มจำนวน) มาวางร่วมด้วย บริษัทจะลดค่าเบี้ยประกันลงตามสัดส่วน

4. กรณีศาลไม่ให้ประกันตัว จะได้เงินคืนหรือไม่?

หลายคนกังวลว่าหากจ่ายเงินซื้อกรมธรรม์ไปแล้ว แต่ศาลมีคำสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว เงินจะสูญเปล่าหรือไม่ กฎหมายและเงื่อนไขกรมธรรม์ได้กำหนดการคืนเบี้ยประกันไว้ชัดเจนสำหรับ กรมธรรม์แบบหลังกระทำความผิด ดังนี้:

• ศาลไม่อนุญาตให้ประกันตัว: บริษัทประกันจะคืนเบี้ยประกันภัยให้เต็มจำนวน โดยหักเพียงค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ 500 บาทเท่านั้น

• คดีสิ้นสุดและไม่ผิดสัญญา: หากผู้เอาประกันหรือจำเลยไปศาลตามนัดทุกครั้ง ไม่หลบหนี และไม่ผิดสัญญาประกันตัวจนสิ้นสุดคดี บริษัทจะคืนเบี้ยประกันภัยให้ร้อยละ 20 ของเบี้ยที่จ่ายไป

• ศาลให้ประกันแล้วแต่ถูกถอนประกันภายหลัง: หากตอนแรกได้ประกันตัว แต่ภายหลังศาลมีคำสั่งถอนประกัน หรือตัวผู้เอาประกันไม่ต้องการประกันตัวอีกต่อไป บริษัทจะคืนเบี้ยประกันให้ร้อยละ 20

• ผู้เอาประกันเสียชีวิต: หากเสียชีวิตระหว่างระยะเวลาประกันโดยไม่ได้หนีคดี บริษัทจะคืนเบี้ยประกันครึ่งหนึ่งให้แก่ทายาท

การเลือกใช้ประกันภัยอิสรภาพถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยบรรเทาความเดือดร้อนทางด้านการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ สำหรับท่านใดที่กำลังเผชิญปัญหาคดีความ สามารถติดต่อบริษัทประกันวินาศภัยที่ได้รับใบอนุญาตเพื่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้เลยครับ

แหล่งอ้างอิงและข้อมูลทางกฎหมาย:

• ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา: มาตรา 106, มาตรา 108 และมาตรา 114 ว่าด้วยการปล่อยชั่วคราวและหลักประกัน

• ข้อมูลอัตราเบี้ยประกันและเงื่อนไข: สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) ว่าด้วยกรมธรรม์ประกันภัยอิสรภาพ