บทเรียนราคาแพง! เปิดรับบริจาคบังหน้า แต่นำเงินไปเล่นพนันออนไลน์ ผิดกฎหมายข้อไหนบ้าง?

 จากประเด็นข่าวร้อนในสังคมช่วงนี้ ที่เจ้าหน้าที่ตำรวจชุดสืบสวนสอบสวนได้เปิดปฏิบัติการทะลายเครือข่ายการพนันออนไลน์ครั้งใหญ่ และที่น่าตกใจคือ มีการขยายผลไปพบ "เส้นทางการเงิน" ที่เชื่อมโยงกับบัญชีของชมรมหรือมูลนิธิที่ตั้งขึ้นมาเพื่อช่วยเหลือสังคมจนนำไปสู่การแจ้งข้อหาหนักหลายข้อหาค่ะ

กรณีนี้ถือเป็นกรณีศึกษาครั้งสำคัญมาก ที่ทำให้คนในสังคมต้องหันมาตระหนักถึงข้อกฎหมายเกี่ยวกับการใช้บัญชีรับบริจาค และความโปร่งใสทางการเงินอย่างจริงจัง วันนี้เราจะมาเจาะลึกกันด้วยภาษาง่ายๆ ว่า การทำแบบนี้มีความผิดอย่างไร และผู้บริจาคอย่างเราจะรักษาสิทธิของตัวเองได้อย่างไรบ้างค่ะ

1. เส้นทางการเงิน: หลักฐานวิทยาศาสตร์ที่มัดตัวคนผิดดิ้นไม่หลุด

ในการทำคดีอาชญากรรมทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีสมัยนี้ เจ้าหน้าที่ตำรวจไม่ได้ดูแค่ว่าใครพูดอะไร แต่จะใช้หลักฐานจาก "เส้นทางการเงิน (Money Trail)" เป็นหลักค่ะ ซึ่งถือเป็นหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ชัดเจนและบิดเบือนไม่ได้เลย

เมื่อมีการตรวจสอบบัญชีเงินฝากขององค์กรการกุศล มูลนิธิ หรือชมรมต่างๆ หากพบว่ามีเงินหมุนเวียนจำนวนมหาศาล และมีร่องรอยการโอนเงินออกไปเชื่อมโยงกับ "บัญชีม้า" หรือบัญชีของเว็บไซต์ลักลอบเล่นการพนันออนไลน์ (เช่น การโอนไปทายผลฟุตบอล ทายผลการแข่งขันชกมวย หรือเล่นบาคาร่า) หลักฐานส่วนนี้จะชี้ชัดทันทีว่า เงินที่ประชาชนคนไทยโอนเข้ามาด้วยเจตนาบริสุทธิ์เพื่อหวังจะช่วยเหลือผู้เดือดร้อน กลับถูกคนดูแลบัญชีนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์อย่างร้ายแรงค่ะ

2. เจาะลึกข้อกฎหมาย: เอาเงินคนใจบุญไปเล่นพนัน โทษหนักแค่ไหน?

ในทางกฎหมาย การเปิดรับบริจาคโดยอ้างชื่อว่าจะนำไปทำบุญ ช่วยเหลือสังคม หรือช่วยเหลือเหยื่ออาชญากรรม แต่สุดท้ายคนรับบริจาคกลับนำเงินนั้นไปเล่นการพนันหรือเอาไปใช้จ่ายส่วนตัว การกระทำแบบนี้ไม่ได้ผิดแค่ข้อหาเดียว แต่เข้าข่ายความผิดร้ายแรงหลายบทบัญญัติเลยค่ะ ดังนี้:

• ความผิดฐานฉ้อโกงประชาชน: การโพสต์ข้อความโกหก ปั้นแต่งเรื่องราวความน่าสงสาร หรือปิดบังความจริง เพื่อหลอกลวงให้ประชาชนจำนวนมากโอนเงินบริจาคให้ ถือเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 343 ซึ่งมีโทษจำคุกสูงสุดถึง 5 ปี หรือปรับสูงสุด 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับค่ะ

• ความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์: เนื่องจากในปัจจุบันการเปิดรับบริจาคมักจะทำผ่านเฟซบุ๊ก หรือโซเชียลมีเดีย การพิมพ์ข้อความโกหกเข้าสู่ระบบอินเทอร์เน็ต เพื่อสร้างความเข้าใจผิดและหลอกเอาเงินคนอื่น จะมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 (มาตรา 14) มีโทษจำคุกสูงสุด 5 ปี เช่นเดียวกันค่ะ

• ความผิดฐานฟอกเงิน: ข้อหานี้หนักหน่วงมากค่ะ หากมีการนำเงินที่ได้จากการหลอกลวง (ฉ้อโกงประชาชน) ซึ่งเป็น "ความผิดมูลฐาน" ไปโอนถ่าย ซ่อนเร้น หรือเอาไปเล่นพนันเพื่อเปลี่ยนสภาพเงินให้ดูเหมือนเป็นเงินที่ได้มาอย่างถูกต้อง จะมีความผิดฐานฟอกเงินทันที ตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 โทษจำคุกตั้งแต่ 1-10 ปีเลยทีเดียวค่ะ

• ความผิดฐานลักลอบเล่นการพนัน: แน่นอนว่าการเอาเงินไปเล่นพนันออนไลน์ ทายผลกีฬา หรือเล่นกาสิโนเถื่อน ย่อมมีความผิดตามพระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 อีกหนึ่งกระทงค่ะ

3. สิทธิของผู้บริจาค และบทเรียนที่มูลนิธิต้องจำให้ขึ้นใจ

สำหรับประชาชนคนใจบุญที่โอนเงินไปช่วยเหลือ หากวันหนึ่งพบว่าเงินของเราถูกนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ หรือถูกหลอกลวง คุณไม่ได้สูญเงินเปล่านะคะ คุณมีสิทธิเก็บหลักฐาน เช่น "สลิปการโอนเงิน (e-Slip)" และ "ภาพหน้าจอโพสต์ที่รับบริจาค" ไปแจ้งความกับตำรวจ เพื่อให้การเป็นพยานและเอาผิดคนที่เกี่ยวข้องได้ค่ะ

ส่วนบทเรียนสำคัญสำหรับผู้ที่ดูแลบัญชี หรือผู้มีอำนาจลงนามในนามมูลนิธิและชมรมต่างๆ คือ "ความโปร่งใสต้องมาเป็นอันดับหนึ่ง" คุณจะต้องสามารถทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย และชี้แจงที่มาที่ไปของเส้นทางการเงินทุกบาททุกสตางค์ให้สังคมตรวจสอบได้ หากชี้แจงไม่ได้ว่าเงินหายไปไหน หรือปล่อยให้ใครก็ไม่รู้เอาเงินไปเล่นพนัน ผู้ดูแลบัญชีก็ย่อมต้องถูกตรวจสอบและรับโทษตามกระบวนการยุติธรรมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ค่ะ

แหล่งอ้างอิงและข้อมูลทางกฎหมาย:

• ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 343 (ความผิดฐานฉ้อโกงประชาชน)

• พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (มาตรา 14)

• พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542

• พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478